09-05-18

Het Kasteel van Rhoon en 't Gevaarlijke Kunstvirus

Vooraf

Vanaf 31 mei stopt SkynetBlogs met het weergeven van blogs. Dus ook van mijn blog 'TOOS&ART'. Aangeraden wordt je blog over te plaatsen naar wordpress.com . Wat wil nu het toeval? Daar wordt mijn blog ook al een aantal jaren gepubliceerd.

U als lezer van 'TOOS&ART' hoeft dus in het vervolg alleen maar te gaan naar http://toosvanholstein.wordpress.com/.

Je kunt je daar ook heel makkelijk abonneren door in mijn blog te klikken op de knop 'Volg' rechts onderaan. De daarop volgende procedure is simpel. Daarna krijgt u elke donderdag, als mijn nieuwste aflevering wordt gepubliceerd, een e-maibericht.

Vanaf juni hoop ik u dus te treffen op http://toosvanholstein.wordpress.com/

Nu mijn blog

kasteel 1a.jpg

het Kasteel van Rhoon

Toen ik jaren geleden voor het eerst in de Verenigde Staten rond toerde, verbaasde 't me ten zeerste dat bij nat weer ineens overal bij de ingang van warenhuizen en winkels van die borden te voorschijn kwamen met de tekst 'Caution, wet floor'. Voorzichtig, natte vloer. Dat kon je toch gewoon zelf wel zien!

 kasteel 0a.jpgMaar ja, stel nou eens dat erbij afwezigheid van zo'n bord iemand zomaar zou uitglijden en zich bezeren. Dan zou je als eigenaar best een proces aan je broek of rok kunnen krijgen wegens nalatigheid. 'Typisch Amerikaans' dacht ik toen. Tot ik nu in Nederland ook steeds meer van die stomme waarschuwingsborden zie verschijnen. Zou 't dan toch waar zijn? Dat alles wat in Amerika gebeurt uiteindelijk ook overwaait naar Europa? Nu maar hopen dat dit niet geldt voor het verschijnsel 'Trump'.

 

Wat dit met kunst heeft te maken? Dat is simpel. Want waarom zie je nou nergens bij musea en galerieën bordjes met 'Beware of the art virus'. Pas op voor het kunstvirus. Want dat kunstvirus is pas écht gevaarlijk! Raak je er in zo'n kunstzinnige omgeving eenmaal door besmet, dan blijf je daar je hele leven lang last van houden. Met alle bijbehorende diep ingrijpende gevolgen. Kijk, ik ben er gewoon mee geboren, ik weet niet anders. Maar levensgezel heeft die besmetting pas ruim na zijn 30ste opgelopen en is er dus nooit meer van af gekomen. Geen medicijn of therapie helpt. Hoe zich dat dan uit? Dat laat ik hier maar achterwege, dat zijn weer heel veel andere verhalen. Reken er in ieder geval maar op dat 't je leven heel sterk gaat bepalen.

Voor dit verhaal is nu alleen van belang dat het kunstvirus ook besmettelijke eigenschappen heeft. Het kan makkelijk op anderen, die daar bevattelijk voor zijn, worden overgedragen. En daarmee komt dan dat Kasteel van Rhoon uit de titel, liggend in de plaats Rhoon bij Rotterdam, ineens in beeld.

kasteel 2a.jpg

met mijn auto bij het kasteel om werk te brengen

Ooit heeft namelijk levensgezel in zijn enthousiasme een collega en tevens vriend besmet met het kunstvirus. Die op zijn beurt stak zijn vrouw er weer mee aan. Martin en Wilma, zoals ze heten, begonnen ook kunst te verzamelen. En niet alleen dat. Ze startten een aantal jaren geleden zelfs een eigen kunstinitiatief in hun woonplaats Ridderkerk. Imspa Productions (www.imspa.com). Als spin off werd daaruit ook nog een stichting geboren. De Stichting Grenze(N)Loze Kunst. Met weer als gevolg daarvan veel buitenlandse contacten, vooral in Italië. Want Martin kan zich daar, als halve Italiaan, taalkundig heel goed redden. Daardoor heb ik als eens in het Castello in Norcia (Umbrië) geëxposeerd en zijn een paar van mijn schilderijen door half Italië op rondreis geweest.

Nu hebben Martin en Wilma hun voorlopige magnum opus tot stand gebracht. De Triangle of Life. Een kunstevenement dat deze weken plaatsvindt in zowel Ridderkerk als de wijde omgeving ervan. Op allerlei locaties met kunstenaars uit allerlei landen. Een van die locaties is dus dat Kasteel van Rhoon. Een prachtig oud landhuis waar je én heel lekker kunt eten én ook van kunst kunt genieten. Op de gigantisch grote zolders die helemaal als galerie zijn ingericht. Daar hangt van mij de komende weken een groot drieluik van 2 bij 3 meter en het schilderij 'She' dat de voorkant van de uitnodigingskaart voor de expositie siert.

kasteel 3a.jpg

de uitnodigingskaart

Afgelopen zondag 6 mei was de vernissage van die expositie die nog loopt tot 27 mei. Meer informatie hierover is te vinden op mijn website www.toosvanholstein.nl. Het gemeentehuis van Ridderkerk is overigens ook een van de locaties voor 'Triangle of life' en ook daar hangt werk van mij.

kasteel 4a.jpg

de vernissage

kasteel 5a.jpg

met Martin en Wilma voor mijn drieluik 'Specchio'

kasteel 6a.jpg

Zo zie je maar waar besmetting met het kunstvirus toe kan leiden. Trouwens, wat mij betreft mag 't vrijelijk rondwaren en steeds meer mensen besmetten. Dat is ten slotte alleen maar goed voor de kunst en de kunstenaars. Tot volgende week.

17-01-18

Heyboer, getroubleerd genie of kunstmatig malloot? Of beide?

heyboer 01.jpg

Anton Heyboer

Ego's, karakters, vreemde typen genoeg in de kunstwereld. En sommigen zijn dan nog weer een graadje vreemder. Maar één stak er qua verkniptheid toch met kop en schouders bovenuit. Anton Heyboer(1925-2005) .

Ergens in oktober had ik hier al eens verteld dat de tentoonstelling 'Het goede moment' over hem in het Haagse Gemeentemuseum op mijn te-doen-lijst stond.


introductiefilm van het Gemeentemuseum over Heyboer

Een expositie die werk van hem toont, gemaakt in de jaren tot 1977 en daar dan bewust stopt vanwege een heel plotse, kunstzinnige breuklijn. Voor die tijd een kunstenaar die 't wereldwijd in de musea aan het maken was.

Heyboer 02a.jpg

vroeg etswerk van Heyboer op de expositie

Daarna 'die geflipte kunstenaar met zijn vier vrouwen', een mallotige BN'er. Vooral veroorzaakt door de pagina-grote sappige verhalen van BN'er goeroe Henk van der Meijden in De Telegraaf. Over hem, die vrouwen en ook die gigantische puinzooi op zijn labyrint-achtige boerderij in Den Ilp.

Heyboer 03.JPG

Heyboer 04.JPG

bewerkte foto's van Heyboer zelf

Busladingen toeristen stopten bij zijn galerie. Daar waar altijd wel kippen, bootjes en vrouwen te koop waren. Op papier dan. Door Heyboer in een paar minuten neergekalkt en vlot de deur uitgaand voor een paar honderd euro per stuk. Hoeveel zou hij er daarvan hebben gemaakt? Gigantische aantallen in ieder geval.

heyboer 05.jpg

zo'n kip van Heyboer, niet te zien op de tentoonstelling

Hoe dat toeging is te zien op YouTube bij een voor mij toch behoorlijk tenenkrommende  aflevering van het programma 'Thuis bij ..' van ons aller André van Duin. 


Hoe mallotig wil je je gedragen als kunstenaar! Is 't de echte Heyboer in dat programma of is 't alleen maar een met verve gespeelde rol? Als charlatan in een toneelstuk zou hij 't zeker goed hebben gedaan.

In ieder geval zwerven er heel wat Heyboerse kippen en vrouwen rond op kunstveilingsites als Catawiki en Kunstveiling. Vorige week telde ik er daar in totaal een dikke twintig. Allemaal van na die breuklijn 1977. Of die ook allemaal echt zijn? Hoe dan ook, elke week weer komen er andere bij. Zoiets als warme broodjes bij de bakker. Maar zo maakte hij ze ook.

Dat is dus niet mijn Anton Heyboer. Dat is die van voor 1977. Een  kunstenaar die in zijn etsen een magie legt die me sterk doet denken aan grotschilderingen uit de oertijd. Die kun je ook niet echt begrijpen en toch spreekt hun beeldtaal me aan.  Net zoals bij Heyboer. En waarom? Dat is het mysterieuze van kunst. Dat weet ik eigenlijk niet.

heyboer 06.JPG

Dat gevoel speelde vast ook bij anderen toen Heyboer in 1957 voor het eerst ging exposeren bij galerie Espace in Haarlem. Daar was toen overigens al heel wat levensleed aan vooraf gegaan. In de oorlog een werkkamp in Berlijn waar hij bijna stierf en waar hij sterk getroebleerd uitkwam. In 1951 voor enige tijd opname in een psychiatrische kliniek. Diverse scheidingen. En dan uiteindelijk in het maken van etsen een uitweg vinden voor zijn geestelijke demonen. Etsen met een volstrekt eigenzinnige beeldtaal gebaseerd op wat hij Het Systeem noemt. Het door hem op schrift gestelde Systeem dat 'm houvast gaf in het leven en dat alleen hij blijkbaar volledig kon doorgronden. Een 'normaal' iemand haakt daarin namelijk na een paar zinnen al verdwaasd af. Volstrekt onbegrijpelijk.

heyboer 07.JPG

werken op de expositie, gebaseerd op dat Systeem van Heyboer

heyboer 08.JPG

Maar zijn buiten alle kunststromingen vallende kunst sprak aan, nationaal en internationaal. Tentoonstellingen in en aankopen door het Gemeentemuseum en het Stedelijk. Deelname aan de prestigieuze Documenta III in Kassel waar zijn grootste grafische werk ooit, Het goede moment, hangt tegenover 'La perruche et la Sirène' , het toen al beroemde gigantische knipsel van Matisse.

heyboer 09.JPG

'Het goede moment', voor het eerst weer te zien na de Documenta van lang geleden

heyboer 10.JPG

'links 'La perruche etc.' van Matisse, een paar jaar geleden op de grote Matisse expositie in het Stedelijk Museum Amsterdam

heyboer 11a.jpg

nu in het Gemeentemuseum, lang geleden in het MoMA

De top of the bill, het Museum ofModern Art in New York oftewel het MoMA, koopt werk aan. Hij wordt geëerd in Japan en exposeert in 1975 in het LACMA, zoiets als het MoMA, maar dan in Los Angeles. Daar hangen schilderijen van hem, een nieuwe tak van sport voor Heyboer,naast werk van o.a. David Hockney en Lucian Freud. Beiden nu moderne iconen in de kunst. En waar is Anton Heyboer gebleven? Ja, in het Gemeentemuseum 40 jaar na zijn laatste grote tentoonstelling daar. Met grafiek, foto's en schilderijen die hij na een expositie in het Stedelijk in 1975 uit een soort frustratie gedeeltelijk overschilderde. In feite de beëindiging van een beloftevolle kunsttoekomst. En 't waarom? Dat is zoals veel bij Heyboer nooit echt duidelijk.

heyboer 12a.jpg

zaal met de overgeschilderde werken

De man laat zich niet duiden. Was al dat Henk van der Meijden, André van Duin en kippengedoe  later  een rol als malloot? Of was ie een door geestelijke demonen bezocht getroebleerd kunstzinnig genie? Misschien wel beide. Want nu de Grote Trump zichzelf recent niet alleen slim heeft genoemd maar ook nog een stabiel genie zijn de geniemaatstaven een tikje opgerekt geraakt en zou Heyboer best ineens in die categorie kunnen vallen. En wie weet kan hij nu ook als geestelijk stabieler worden gezien. Tot volgende week.

TOOS