07-06-17

Van Bob Dylan tot Giuseppe Verdi

dylan2a.jpg

Bob Dylan in AFAS Live, voorheen Heineken Music Hall, Amsterdam

Stel dat die toen al zou hebben bestaan, zou operagrootmeester Giuseppe Verdi (1813-1901)dan mogelijk de Nobelprijs voor literatuur hebben kunnen krijgen? Ik denk van niet. Want de libretto's voor zijn opera's werden toch vooral door anderen geschreven. Maar ja, wie had ooit gedacht dat Bob Dylan (1941) die literatuurprijs nog eens zou krijgen? Zeker niet diegenen uit het literaire wereldje die daarover vorig jaar moord en brand schreeuwden.

scene uit Rigoletto in de Stopera

dylan3.jpg Ik zie al weer die verbaasde gezichten voor me met daarop duidelijk zichtbaar de vraag 'hoe kom je nu in godsnaam op de link tussen Verdi en Dylan'. Nou, eigenlijk heel simpel. Omdat ik in een kort tijdsbestek zowel een concert van Dylan meemaakte als de opera  Rigoletto van Verdi bijwoonde. Een wonderlijke combinatie? Nee hoor, totaal niet. Ik kan ten slotte ook genieten van zowel realistische schilderkunst als van abstracte. Zeg maar van Vermeer tot Willem de Kooning. Of bij beelden van Michelangelo tot Henry Moore. Als 't maar kwaliteit is. En daar heb je bij Verdi en Dylan beslist niet over te klagen.

 

Oké, Dylans stem is behoorlijk gruizig geworden. En zijn bewegingen op het podium zijn beslist houterig te noemen. Hing er daarom misschien geen groot projectiescherm voor detailopnamen van het podium? Niet dat dit iets uitmaakte want zelfs vanaf het balkon in de immense Heineken Music Hall, die nu ineens AFAS Live heet, kon zijn ingeperkte bewegingsritmiek  je echt niet ontgaan. Maar het blijft natuurlijk wel Bob Dylan, een van de grootste iconen uit de popwereld. Een man die onsterfelijke liedjes heeft gemaakt met maatschappelijk tegendraadse en poëtische teksten. En die nu toch maar mooi de Nobel literatuurprijs heeft gekregen. Dat die teksten met die gruizige, af en toe wat mompelende stem niet altijd goed waren te verstaan? Ach, so what! 't Was gewoon genieten.

dylan4.jpg

nog een scene uit Rigoletto

Bij zo'n opera van Verdi versta ik de Italiaanse tekst ten slotte ook niet, hoe duidelijk en gearticuleerd die ook wordt gezongen. Maar daarvoor hebben ze in de Stopera boven het toneel dan juist wel een scherm hangen waarop de vertaling voorbij komt. Kun je, terwijl 't zich voor je ogen afspeelt, in ieder geval ook nog lezen dat er iemand heftig verliefd geworden is of mogelijk zelfs aan het doodgaan is. Want daar gaat 't bij Italiaanse opera toch om: drama, liefde, verraad en emotie, een en al emotie. Met prachtige muziek en prachtige stemmen. Toch een tikje anders dan die stem van Dylan.

 

La donna è mobile, de vrouw is grillig, beroemde aria uit Rigoletto, in de Stopera

Ik weet nog goed dat ik heel wat jaartjes geleden als volstrekt groentje en plaatsvervangster met mijn zus mee mocht naar een concert van de wereldberoemde sopraan Jessye  Norman in het Concertgebouw. En eigenlijk is het heel gênant wat ik nu vertel. Maar ach, 't is ook erg lang geleden. Na de pauze, let wel ná, vroeg ik ineens 'Zingt ze nou zonder versterking?'. De blik van zuslief omschrijven gaat me niet lukken. Zogezegd een leermomentje.

Maar je kunt je ook nauwelijks voorstellen wat voor geluidsvolume zo'n operakeel kan produceren. Dat maakte ik een paar jaar geleden nog mee bij een uitvoering van Mozarts 'Die Zauberflöte'. Ook weer van de Nederlandse Opera in de Amsterdamse Stopera. We zaten op rij twee en de regisseur had, zo bleek,  besloten dat tijdens de voorstelling één van de zangers het toneel zou aflopen en zich al zingend langs de benen van de toehoorders op juist die rij twee moest wurmen. Op zich al een kunststukje. Maar het geluidsvolume dat me toen passeerde? Echt ongelooflijk! Wat een klankkast kwam daar voorbij! Dat zal ik nooit meer vergeten.

dylan5.jpg

nog een scene

Datzelfde geldt trouwens ook voor die voorstelling van Rigoletto. Het verhaal op zich is, zoals bij veel opera's, zonder meer krankjorum te noemen. Volstrekt naïeve dochter van mismaakte  hofnar Rigoletto wordt zeer heftig verliefd op rokkenjagende hertog van Mantua en wordt doodgestoken  door een door haar vader ingehuurde kille moordenaar die eigenlijk de vuige hertog moet vermoorden. Drama tot de laatste snik. Misschien dat de regisseur hierdoor op het idee kwam 't geheel zich te laten afspelen in een ouderwets krankzinnigengesticht. Met Rigoletto als geestelijk wrak. Geen kasteel van Mantua dus. Ach, moet kunnen. Zeker als 't zo inventief en beeldend wordt uitgewerkt als nu het geval was. Zogezegd een frisse kijk, of moderner geformuleerd, out of the box denken. Maar in welke enscenering dan ook, die muziek blijft prachtig. Net zoals bij Dylan.

dylan6a.jpg

nogmaals Bob Dylan in AFAS Live

Bij hem ontdek je ook ineens dat ie het intro van een eigen nummer zo heeft veranderd dat je 't in eerste instantie helemaal niet herkent. Ook heel knap, zo out of the box spelen. Tot volgende week.

TOOS

01-04-15

Hoe een toverfluit een culturele lacune opvulde

Afgelopen vrijdag zat ik een culturele lacune in mijn opvoeding op te vullen. Want als je een brede culturele belangstelling hebt, is de kans op dat soort gaten natuurlijk ook levensgroot aanwezig. Een mens kan ten slotte niet alles, heet 't dan. Waar ik dan wel zat? In het theater van de Stopera in Amsterdam. Daar was ik nog nooit geweest! Wel in de operatheaters van bijvoorbeeld Venetië en Nice en in de Romeinse arena van Verona. Verweggistan dus. Maar in die beroemde symbiose tussen stadhuis en opera/danstheater in Amsterdam? Ja, één keer was ik er, vorig jaar in de openbare gangen. Toen The Dogparade er werd getoond en mijn Cerby bij de ingang van de trouwzalen stond. Toen ook kwam het idee op om nu dan eindelijk maar eens een opera daar bij te wonen. En dat was dus vorige week vrijdag.

Zauberflote 1.JPG

het orkest opgenomen in het totaalbeeld bij Die Zauberflöte

Bij Die Zauberflöte van Mozart. Een "Singspiel" zoals de componist het zelf noemde. Ook zijn laatste opera, met de première een paar maanden voor zijn dood in december 1791. Over deze uitvoering waren juichende kritieken verschenen. Nou, volkomen terecht. In eerste instantie ga ik meer voor het Italiaanse melodrama en pathos van bijvoorbeeld Verdi's opera's. Maar hier werd een "Zauberflöte" neergezet die alles in zich had. Het verhaal op zich is volstrekt krankjorum. Meestal kunnen operalibretto's er wel wat van, maar dat verhaal van Die Zauberflöte? Knap als je dat goed kunt navertellen.

Zauberflote 2.jpg

Zauberflote 3.jpg

Maar de uitvoering! Geweldige stemmen en geweldige toneelmiddelen. In van die heerlijk ouderwetse, 19de eeuwse bonbondozen als La Fenice in Venetië en de L'Opera in Nice passen eigenlijk alleen maar ook ouderwets aandoende ensceneringen. En in die grote arena van Verona ontkomt een regisseur er niet aan om met veel bombasterij grootse toneelscenes te creëren. Maar in de moderne Stopera met de moderne toneelmiddelen kun je op een groot podium natuurlijk heerlijk uitpakken met allerlei nieuwerwetse projectiemethoden en bewegende toneeldelen. De foto's geven hier maar een heel beperkte indruk van. Hoe dan ook, 't was indrukwekkend. Voor herhaling vatbaar.

Zauberflöte 4.jpg

Zauberflote 5.jpg

In dit verband nog even een anekdote. Lang geleden, toen ik in de zomer een expositie in Venetië had, kochten we daar kaartjes voor zo'n opera uitvoering in Verona. Carmen van Bizet. Zover rijden van Venetië naar Verona is het ten slotte niet. Maar dat waren kaartjes voor vrije zitplaatsen op de stenen ring, behoorlijk ver van het toneel vandaan. Eerst uren in de rij in de zon om snel een goeie plaats te vinden, dan nog een paar uur wachten voor de voorstelling om negen uur begint. En al die tijd zie je de stoelen beneden in de arena, vlak voor het podium, leeg blijven. Tot rond kwart voor negen ook daar het publiek in feestelijke uitgaanskledij na het nuttigen van een Italiaanse maaltijd langzaam binnendruppelt. Toen besloot mijn lief om, als we ooit nog eens zouden terugkeren, dan daar te willen zitten.

zauberflote 6.jpg

de arena van Verona

Een paar jaar later, weer op weg naar Venetië, rijden we bij Verona langs en kijken elkaar vrijwel te gelijkertijd aan. Zo van "zullen we?". En ja hoor, we zouden. Dus afslag Verona genomen en kaartjes gekocht voor een week later. In die arena zelf, op rij twee. Toevallig ook nog voor Aïda van Verdi. Wel een rib uit ons lijf, de prijzen voor die kaartjes. Maar de creditcard was er goed voor. En een week later, schreden wij rond kwart voor negen, na een voortreffelijke maaltijd in een restaurant vlak bij de arena, in feestkledij de arena binnen. Met natuurlijk even een enigszins meelijwekkende blik op al die bezoekers die daar ver weg al uren zaten te wachten op die stenen banken. Zo'n ervaring vergeet je nooit meer. Tot volgende week.

 

TOOS

11-03-15

Daar is ie dan, de video The making of ... Cerby

01 Middelburg.jpg

Cerby op de Bellinkbrug voor mijn atelier

Hij reist al een poos door het land. Mijn Cerby. Samen met zijn roedelgenoten van The Dogparade, in een heel kleurige stoet. Toch werd Cerby als een witte buldog geboren. Maar vlak na zijn geboorte heeft ie al snel heel veel kleur gekregen. En daar ben ik dan weer de oorzaak van. Zoals de video aan het eind van dit blog toont. Vorig jaar berichtte ik al vaker over Cerby. Maar vanwege de rest van deze blogaflevering kan 't geen kwaad toch nog even kort de achtergrond van Cerby te schetsen.

03 Stopera.JPG

Cerby in de Stopera, Amsterdam

Die bende buldoggen was een idee van Mike Zeelen. Zij heeft een zoontje dat lijdt aan de zogenaamde energiestofwisselingsziekte. Een meestal dodelijke ziekte bij jonge kinderen. Aan de universiteit in Nijmegen wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een medicijn tegen die ziekte. En dat kost geld, veel geld. De stichting Energy4All (http://www.energy4all.nl/ ) probeert met allerlei acties een deel van die kosten bij elkaar te brengen. En The Dogparade (http://www.thedogparade.com/ ), dat idee van Mike, is daar weer onderdeel van. Mike vroeg een aantal bekende Nederlandse kunstenaars een grote of een kleine buldog van kunststof te beschilderen. Op die manier kwam ze ook bij mij. De hele opzet van het project en het idee erachter zaten zodanig goed in elkaar dat ik me liet overhalen. Dat doe ik niet zo snel, want als kunstenaar wordt je te pas en te onpas voor allerlei acties gevraagd. Zo van dat doet zo'n kunstenaar wel even gratis vanwege de eraan verbonden publiciteit. Nou, echt niet in mijn geval. te ervaren zal ik maar zeggen. Maar die Dogparade is dus de uitzondering op de regel geworden. Daarbij dacht ik ook gelijk "doe mij maar zo'n grote buldog, dat is een leuke uitdaging".

02 Roermond.JPG

Cerby in Roermond

De start vond vorig jaar plaats in Venlo bij sponsor Leolux, de bekende meubelfabrikant. De grootse finale, een ultieme veiling van alle kunsthonden, staat geprogrammeerd op 17 april van dit jaar in het NBC Congrescentrum te Nieuwegein. De details daarvan staan op de website van The Dogparade. Maar in de tussentijd hebben de honden geparadeerd in o.a. Amsterdam, Roermond, Gouda, Lelystad, Dordrecht en Nijmegen. En niet te vergeten de Masters of Luxury Fair in de Amsterdamse RAI, de voormalige Miljonairs Fair. Want The Dogparade moest natuurlijk wel op de kaart worden gezet. Nou, dat is heel goed gelukt. En mijn Cerby is daarbij aardig wat keertjes op de foto gekomen.

05 Gouda.jpg

 Cerby in Gouda

06 Masters of Luxury.JPG

Cerby op de Masters of Luxury Fair, de voormalige Miljonairs Fair

Maar voordat hij er zo gekleurd uitzag, is er in mijn atelier vorig jaar heel wat met 'm gebeurd. Het leek me interessant over dat wordingsproces een video op mijn YouTube-kanaal te zetten. Dat duurde alleen even. Het leven van een beeldend kunstenaar zoals ik bestaat ten slotte voor een heel groot deel uit beeldend bezig zijn en niet uit filmpjes maken. Maar afgelopen weekeinde was het zover. Ik kon "The Making of ... Cerby" lanceren. Hieronder staat die video van drie minuten ingesloten. Met de link http://bit.ly/18v7JxZ  is die ook op mijn YouTube-kanaal (http://bit.ly/ij4Pag ) te aanschouwen Met dan gelijk nog veel meer filmpjes van mij.

 

Mocht je voor zo'n buldogje van 1,6 meter hoog een leuke plek weten, mijn Cerby is heel gezeglijk, vriendelijk en is beslist ook een buitenhond. 't Is dat zijn staart maar een kort stompje is, anders stond ie voortdurend te kwispelen van genoegen. Tot volgende week.

TOOS.

18-06-14

Cerby in de Amsterdamse Stopera in juni

Cerby is nu daadwerkelijk op reis. Oftewel die gigantische, kunststoffen buldog die ik heb beschilderd voor The Dogparade. In eerdere afleveringen schreef ik al over deze manifestatie. Een manifestatie, bedoeld om geld bij elkaar te krijgen voor de ontwikkeling van een medicijn tegen de aangeboren, dodelijke energiestofwisselingsziekte bij kinderen. En mijn hond heb ik dus Cerby gedoopt.

stopera 1.jpg

Cerby vooraan in de Stopera

stopera 2.JPG In gezelschap van vele roedelgenoten, beschilderd door andere kunstenaars, reist Cerby nu voor het goede doel door Nederland. Met als eerste halteplaats de Stopera in Amsterdam. Dat gebouw waar de Nederlandse Opera en het Amsterdamse stadhuis gezamenlijk onderdak hebben. Best een interessante combinatie. Want hebben bestuur en politiek in Amsterdam af en toe niet wat weg van een Italiaanse opera? Maar dat terzijde. De Dogparade is er in ieder geval de hele maand juni te zien.

 

Mike Zeelen, die het idee van The Dogparade ontwikkelde, vroeg mij of ik voor haar iets wilde opschrijven over de ideeën die ik in Cerby heb verwerkt. Ze weet dat ik bij mijn werk altijd spreek over figuurlijke kunst. Let wel, geen figuratieve kunst dus, maar figuurlijke kunst. Vanwege de diepere lagen en bedoelingen die ik vaak in mijn schilderijen verwerk. Ideeën die kijkers, wat mij betreft, het liefst zelf mogen ontdekken. Maar voor Cerby en Mike wilde ik graag een uitzondering maken. En waarom zou ik dan lezers van dit blog niet ook laten delen in die tekst? Hierbij dus.

 

stopera 3.jpg "For me art is travelling the mind" is niet voor niets mijn lijfspreuk. Zo heb ik ook voor Cerby een hele reis afgelegd. Een reis in de tijd.

 

Die begon enkele tienduizenden jaren geleden bij de zogenaamde Venus van Willendorf.  Ons was namelijk gevraagd in onze buldog een eigen symbool van energie te verwerken. En voor mij is dat dit oude beeldje, de oermoeder. Daar waar het leven begint, daar waar voor het eerst  de energie van ouder naar kind wordt overgebracht . Ik laat het aan de kijker over uit te zoeken waar op Cerby die beeltenis van de oermoeder zich bevindt.

 

Mijn tijdreis voerde me verder naar de Griekse Oudheid. Naar de mythologie van de Grieken. En dan speciaal naar Charon, de Styx en Cerberus. De veerman Charon die in zijn bootje de zielen over de Styx naar de andere oever roeit, waar de gevaarlijke en woeste hond Cerberus de toegang naar het dodenrijk bewaakt. Dat bootje en het water zijn ook weer ergens in mijn Cerby verwerkt.

 

stopera 3a.JPG

stopera 4.JPG

mijn Charon op de Styx

Maar Cerby zelf is het tegendeel van die woeste Cerberus. Hij is de vriendelijkheid zelve die iedereen een zo lang en zo gezond mogelijk leven toewenst. Die hoopt dat elk kind bescherming door liefdevolle ouders krijgt, die hoopt dat elk kind door het leven kan gaan als een dansende vlinder. De vlinder die na het ontpoppen weer zo'n symbool is van leven, van pracht en van energie.

stopera 5.JPG

Zo brengt mijn tijdreis me in het heden, bij The Dogparade. Dat mooie initiatief, dat ons doet beseffen dat niet elk kind de gelegenheid krijgt zo'n energieke vlinder te worden. Maar een initiatief dat ook het besef wakker maakt dat we daar met z'n allen iets aan kunnen doen. Ik hoop dat Cerby daar een bijdrage aan kan leveren.Tot volgende week.

TOOS

http://www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

 

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

28-05-14

Cerby wordt uitgelaten

dog 1.JPG

Zo kwam mijn buldog binnen, eind maart. Nog onschuldig en naakt wit. Klaar om te worden beschilderd voor het goede doel. Voor The Dogparade, een actie van de Stichting Energy4All (www.energy4all.nl ). Een stichting die geld bij elkaar wil krijgen voor het ontwikkelen van een medicijn tegen de verschrikkelijke energiestofwisselingsziekte bij kinderen. Een aangeboren ziekte die er voor zorgt dat die kinderen al doodmoe worden geboren, nooit tot ontwikkeling kunnen komen en vaak al voor hun tiende sterven. Ik schreef er eerder over in een paar van mijn blogafleveringen in april.

dog 2.jpg

En zo stond ik half mei op de Bellinkbrug tegenover mijn atelier voordat Cerby weer de vrachtwagen in ging om ter bescherming nog een paar autolaklagen opgespoten te krijgen. Want intussen was mijn hondje Cerby gaan heten. Afgeleid van Cerberus, de hond die in de Griekse mythologie de toegang naar het zielenrijk bewaakt. Maar in die mythologische verhalen is Cerberus een woeste, gevaarlijke hond, terwijl mijn Cerby de vriendelijkheid zelve is die iedereen, dus ook die zieke kinderen, een zo lang en gelukkig mogelijk leven toewenst.

Nu is Cerby bij zijn hondenroedel terecht gekomen. Bij nog tien andere grote buldogs en een twintigtal kleinere. Allemaal beschilderd door kunstenaars uit Nederland en België. Waaronder niet de minsten. Zoals  Hannes D'Haese, de ontwerper van de honden, Pieter Pander, Richard Smeets, Ted Noten, Wouter Stips, Clemens Briels en ondergetekende dus.

dog 3.JPG

opening van The Dogparade door Jochem van Gelder

Afgelopen week werd The Dogparade voor het eerst in zijn geheel getoond bij de officiële opening in het Venlose hoofdkantoor van Leolux, hoofdsponsor van het evenement. Bij heel veel Nederlanders en Belgen trouwens niet onbekend omdat ze zich dagelijks heel wat keertjes in de stoelen van die firma nestelen.

Die opening werd verricht door Jochem van Gelder, de bekende tv en radiopresentator die daarnaast ambassadeur is van die stichting Energy4All. Maar dat gebeurde dan wel pas nadat we met z'n allen, kunstenaars, wetenschappers, organisatoren en directie van Leolux, op een heerlijke lunch waren getrakteerd. Met, hoe kan 't anders in deze tijd, asperges!

Binnen hadden we toen al de kleinere buldogs kunnen bewonderen. De grotere kwamen na de opening aan de beurt, die stonden buiten in het groen bij de gebouwen van Leolux. En daarna was 't nog heel lang gezellig.

dog 4.JPG

Samen met wetenschapster die medicijn tegen de ziekte ontwikkelt

dog 5.JPG

een klein deel van de roedel grote buldogs

dog 6.JPG

belangstelling voor Cerby

The Dogparade (www.thedogparade.com) gaat nu op reis. De hele maand juni zijn de honden te bezichtigen in de openbare ruimte van de Stopera in Amsterdam. Ik ga daar beslist kijken om te zien hoe ze gepresenteerd worden. Na nog heel veel verdere omzwervingen worden ze ten slotte volgend jaar geveild. Voor dat geld voor dat medicijn tegen die ziekte. Ik houd jullie op de hoogte. Tot volgende week.

TOOS

www.toosvanholstein.nl

 http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

 

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein